Volgen
Open lesficheformaat

Samenvatting 

Het open lesficheformaat (OLF14.1) heeft als doelstelling de uitwisseling van lesvoorbereidingen tussen leerkrachten, educatieve uitgeverijen en elektronische onderwijstoepassingen te ondersteunen en te vergemakkelijken.

Lesvoorbereidingen vormen de basis van het dagelijkse onderwijs. Ze beschrijven de lesdoelen, de relatie tot eerder gegeven lessen, de relatie tot de gehanteerde leerplannen, gebruikte werkvormen, didactische tips voor in de klas, ondersteunend materiaal etc. 
Het kan redelijk arbeidsintensief zijn om zulke lesvoorbereidingen te maken en vele leerkrachten willen ze dan ook graag later hergebruiken.

Heden ten dage bestaan er verschillende elektronische toepassingen die leerkrachten in staat stellen lesvoorbereidingen op een eenvoudige manier te maken en te beheren. Vooral het aanpassen en vervolmaken van elektronische lesvoorbereidingen gaat op die manier veel eenvoudiger dan bij de papieren equivalenten.

Een van de nadelen van elektronische lesvoorbereidingen is dat ze vaak enkel beschikbaar zijn binnen de elektronische omgeving waarin ze gemaakt zijn. Dat maakt het bijvoorbeeld lastig of zelfs onmogelijk voor een leerkracht om de lesvoorbereidingen mee te nemen bij een verandering van school of van toepassing.

Het open lesficheformaat is een (formele) technische beschrijving van een elektronisch bestandsformaat waarmee lesvoorbereidingen (‘lesfiches’) kunnen worden opgeslagen en uitgewisseld. Het is een open standaard die vrij beschikbaar is voor iedereen en bij uitstek bedoeld is voor educatieve uitgeverijen en leveranciers van elektronische toepassingen in het onderwijs.

Het iOmniwize-team ontwikkelde het open lesficheformaat om een groter aanbod van lesfiches te kunnen creëren voor leerkrachten door hen te helpen lesfiches telkens opnieuw aan te passen en uit te wisselen. iOmniwize is één van de eerste onlinetoepassing die het open lesficheformaat heeft geïmplementeerd.

Juli 2014, het iOmniwize-team

 

Introductie open lesficheformaat

 

Het open lesficheformaat (OLF14) is de formele beschrijving van een XML-gebaseerd bestandsformaat voor de beschrijving van lesvoorbereidingen. 

Het OLF is momenteel beschikbaar in zijn tweede versie: OLF14.1. 

Het OLF erkent dat er verschillende vormen van lesvoorbereidingen (zullen) zijn en voorziet dat ook in het formaat. 

OLF14 was voornamelijk gericht op de uitwisseling van elektronische fiches tussen uitgeverijen en leveranciers van elektronische toepassingen. 
OLF14.1 voorziet ook scenario’s van gebruik en uitwisseling van lesvoorbereidingen tussen leerkrachten onderling.

Om die reden wordt in OLF14.1 gesproken over ‘lesfiches’ in plaats van ‘methodefiches’ zoals in OLF14

OLF14.1 wordt gedefinieerd door een XSD-beschrijving. Die is vrij distribueerbaar, maar mag niet in gewijzigde vorm onder de naam ‘open lesficheformaat’ verspreid worden. 

Het formaat is zelfbeschrijvend en behoeft weinig begeleidende uitleg. Het XSD-bestand en voorbeelden van mogelijke OLF14.1-bestanden zijn beschikbaar op de Scoodle-support site. 

De rest van dit document beschrijft de semantiek en het verwachte gedrag binnen toepassingen van enkele velden uit OLF14.1

Types lesfiches 

Er worden verschillende types van lesfiches gedefinieerd. Elk type geeft aan hoe een lesfiche gebruikt kan/mag/moet worden binnen een toepassing. Als de toepassing niet kan voldoen aan de aangegeven typering, dan mag die een minder functionele implementatie gebruiken.

iOmniwize, bijvoorbeeld, herkent momenteel twee types fiches: de basisfiche en de verrijkte fiche:

  

 OLF14.1:

 

Licentiebescherming

OLF14.1 implementeert de Copyright-licentie en de meest gangbare Creative Commons-licenties (voor meer info over CC, zie de beschrijving op de iOmniwize-support site). 

Toepassingen zoals iOmniwize dienen de eindgebruiker te informeren over de licentie waaronder een lesfiche valt en de daaraan verbonden consequenties.

Zo is het bijvoorbeeld mogelijk in iOmniwize om een lesfiche met Copyright-licentie toe te passen in de agenda, maar niet om die aan te passen of op te slaan als eigen lesfiche. 

OLF14.1: 

 

Methode- en fiche-identifiers

De elementen ‘Methode’ en ‘Lesfiche’ kunnen een identifier-attribuut hebben. De importerende toepassing hoort die attributen op te slaan en te herkennen bij elke volgende import en een ‘INSERT/UPDATE’-implementatie te voorzien voor alle entiteiten waarvoor OLF14.1 een optionele identifier definieert. Met andere woorden: bij een import dienen aanpassingen aan dat soort entiteiten telkens opnieuw toegepast te worden. Op die manier behoudt de auteur van de methode en/of de fiche de mogelijkheid achteraf wijzigingen door te voeren.

 OLF14.1:  

  

Verwijzingen naar leerplannen

Methodes kunnen vanuit een lesfiche naar een leerplan verwijzen: ofwel wordt de naam van het leerplan gebruikt, ofwel beschikt een toepassing effectief over het leerplan en wordt er dus direct naar verwezen.

 Het ‘leerplanref’ is van het type ‘guid’.

Voor de exacte waarde van de verwijzing dient uiteraard de doeltoepassing gekend te zijn.

Contacteer het iOmniwize-team via de support site voor de exacte verwijzingen naar de leerplannen binnen iOmniwize.

 OLF14.1: 

     

Verwijzingen naar leerplandoelen

Methodes kunnen behalve naar leerplannen ook naar specifieke leerplandoelen verwijzen. Opgelet, in lesfiches worden geen tekstuele verwijzingen toegelaten; daarvoor is het veld ‘Lesdoel’ voorzien.

Indien de toepassing effectief over de leerplandoelen beschikt, kan in OLF14.1 de juiste identifier daarvoor opgegeven worden.

Contacteer het iOmniwize-team via de support site voor de exacte verwijzingen naar de leerplandoelen binnen iOmniwize.  

OLF14.1: